Moraal

Moraal of normbesef begint met het bewustzijn dat we deel van een geheel zijn, nu bestaan er verschillende bewustzijnsniveaus en het onderstaande is een verhaaltje over een bewustzijn dat alleen zichzelf kan denken, namelijk het solipsistisch bewustzijn met de kwestie van ‘The problem of the Other mind.

Solipsist

Walter B. Jehovah, over wiens naam ik me niet wens te verontschuldigen, omdat hij echt zo heette, was zijn hele leven al een solipsist geweest. Een solipsist, voor het geval u dat woord niet kent, is iemand die gelooft dat hijzelf het enige is dat werkelijk bestaat, dat alle andere mensen en het hele heelal uitsluitend bestaan in zijn verbeelding en dat ze ophouden te bestaan, zodra hij ophoudt ze zich te verbeelden.

Op zekere dag werd Walter B. Jehovah praktiserend solipsist. Binnen een enkele week tijds was zijn vrouw weggelopen met een andere man, hij was zijn baan als expeditie klerk kwijtgeraakt en had zijn been gebroken toen hij een zwarte kat achterna zat om te voorkomen dat die zijn pad zou kruisen. In zijn ziekenhuisbed besloot hij overal een einde aan te maken.

Hij keek uit het raam en staarde omhoog naar de sterren en wenste dat ze niet meer bestonden en toen waren ze er niet meer. Hij wenste dat alle andere mensen weg waren en toen werd het merkwaardig stil in het ziekenhuis, zelfs voor een ziekenhuis. Toen kwam de wereld aan de beurt en hij zweefde in een leegte. Van zijn lichaam maakte hij zich op dezelfde eenvoudige manier af en toen ging hij over tot de laatste stap, zich zelf uit de weg te wensen. Er gebeurde niets.

‘Vreemd,’ dacht hij, ‘kent het solipsisme grenzen?’

‘Ja’, zei een stem.

‘Wie bent u?’ vroeg Walter B. Jehovah.

‘Ik ben degene die het heelal heeft geschapen dat jij zojuist uit de weg hebt geruimd. En nu jij mijn plaats hebt ingenomen’ – er klonk een diepe zucht – ‘kan ik eindelijk een eind maken aan mijn bestaan, vergetelheid zoeken en alles aan jou overlaten.’

‘Maar – hoe kan ik ophouden te bestaan? Want dat was eigenlijk mijn bedoeling, begrijpt u.’

‘Ja, dat weet ik,’ sprak de stem. ‘Je moet het precies zo doen als ik het gedaan heb. Schep een universum. Wacht tot er iemand komt die werkelijk gelooft in wat jij altijd hebt geloofd en die het allemaal weg wenst. Dan kun jij je terugtrekken en hem zijn gang laten gaan. Vaarwel.’

En de stem verdween.

Walter B. Jehovah was alleen in de leegte en er stond hem maar één ding te doen. Hij schiep hemel en aarde. Hij deed er zeven dagen over.

(Fredric Brown)

De Solipsistische realiteit,

The problem off the other mind, de enige realiteit die dit bewustzijn kan accepteren is  de perceptie van en bescherming van zijn zelfbeeld. Want men kan alleen zeker zijn van het eigen bewustzijn, alles wat zich daarbuiten afspeelt is onzeker, ergo er is geen objectieve waarheid en niets wat zich in de externe wereld afspeelt kan gekend worden. Bron: Solipsist, De Praxis als Verhaal, R. Ruard Ganzevoort (red), Kok-Kampen, 1998.

Bewustzijn